Grootste overzichtstentoonstellingen van Besnyö’s werk

Dit najaar presenteert Fotomuseum Den Haag één van de grootste overzichtstentoonstellingen ooit van Eva Besnyö’s werk. Deze is samengesteld uit foto’s uit de eigen collectie, de omvangrijkste Besnyö-verzameling ter wereld. Tegen de achtergrond van een ingrijpend veranderend Europa volgt de tentoonstelling Besnyö’s levensloop: van haar eerste ervaringen met de camera in Boedapest en haar vormende jaren in het rauwe Berlijn van de jaren dertig tot haar leven en carrière in Bergen en later Amsterdam, waar zij deel uitmaakte van een vooruitstrevend creatief netwerk. Ook de Tweede Wereldoorlog, die diepe sporen naliet, en haar betrokkenheid bij de Dolle Mina-beweging in de jaren zeventig krijgen een plaats. Met vintageafdrukken, archiefmateriaal, tijdschriften, brieven en persoonlijke documenten biedt de tentoonstelling een rijk beeld van Besnyö’s oeuvre én van de twintigste eeuw, waarin politieke omwentelingen en de strijd voor vrouwenemancipatie nauw verweven zijn met haar leven en werk. 

“Besnyö beschikte niet alleen over een uitzonderlijk fotografisch talent, maar ook over ondernemerschap. Vanuit haar positie als migrant wist zij zich telkens een plek te verwerven binnen toonaangevende kunstenaarskringen, haar eigen praktijk op te bouwen met foto-opdrachten en initiatieven te ontplooien die de fotografie verder brachten, waaronder de baanbrekende tentoonstelling Foto ’37 in het Stedelijk Museum Amsterdam.” – Margriet Schavemaker, algemeen directeur Kunstmuseum en Fotomuseum Den Haag
 

Nieuwe Fotografie 

Stilistisch behoort een groot deel van Eva Besnyö’s werk tot de Nieuwe Fotografie, een stroming waar de camera werd gebruikt om de wereld op een nieuwe, objectieve en experimentele manier te laten zien. Verassende camerastandpunten, sterke diagonale lijnen en heldere composities zijn hier kenmerkend voor. Met een scherpe blik legt ze mensen, steden, architectuur en maatschappelijke veranderingen vast. Haar foto’s tonen de wereld zoals die was: modern, dynamisch en voortdurend in beweging.
 

In de voetsporen van een eeuw 

De tentoonstelling volgt Besnyö’s levensloop, te beginnen bij haar jeugd in Boedapest en haar verhuizing naar Berlijn. Samen met haar toenmalige geliefde John Fernhout verruilde ze in 1932 Berlijn voor Bergen, waar ze een innige vriendschap opbouwde met haar schoonmoeder Charley Toorop. Via haar schoonfamilie belandde ze in de artistieke voorhoede van Nederland. De Tweede Wereldoorlog markeert een cesuur in haar leven. De Joodse Besnyö moest onderduiken en haar werk kwam stil te liggen. In het naoorlogse Nederland richtte ze haar camera op een samenleving in verandering: van de wederopbouw tot de vrouwenemancipatie, waarvan haar foto’s van Dolle Mina inmiddels iconische documenten zijn. Naast foto’s en persoonlijke documenten van Besnyö, zijn ook een zelfportret van Charley Toorop en stoelen van Gerrit Rietveld in de tentoonstelling te zien. Deze toevoeging onderstreept hoezeer Besnyö onderdeel uitmaakte van de artistieke kring in Nederland in de jaren dertig.